“Bước ngoặt lớn” từ ông trùm Unreal Engine

Giám đốc điều hành Tim Sweeney đã xác nhận trên mạng xã hội X rằng Epic Games đang tiến hành “một bước ngoặt lớn”, điều chuyển các nhà phát triển sang vị trí mới để “tái trang bị cho mức độ tăng tốc AI tối đa”. Theo báo cáo từ Bloomberg, công ty đã trì hoãn việc phát hành tựa game hợp tác với Walt Disney – dự án game bắn súng kết hợp giữa các nhân vật Star Wars và Marvel – vốn dự kiến ra mắt vào tháng 3/2027, nay không có ngày phát hành mới.

Cụ thể hơn, các đạo diễn dự án đã thông báo với nhân viên rằng sẽ không còn “viết code thủ công” và toàn bộ tác phẩm nghệ thuật của game sẽ được “tạo ra bằng quy trình AI hoàn chỉnh”, sử dụng các công cụ như Claude của Anthropic. Giám đốc truyền thông của Epic, Jake Jones, khẳng định công ty đang “đón nhận sự phát triển tăng tốc bởi AI, do chính các nhà phát triển Epic dẫn dắt với vai trò là những người có tầm nhìn và động lực sáng tạo”.

Sweeney bảo vệ quyết định: “Không phải để thay thế con người”

Trước làn sóng chỉ trích, Tim Sweeney nhấn mạnh rằng mục tiêu của việc ứng dụng AI không phải là “làm cùng một việc với ít người hơn”, mà là trao cho các nhà phát triển công cụ để tạo ra “nhiều hơn” và “tốt hơn”. Ông gọi đây là bước đi “trao quyền” cho các nhà sáng tạo.

Phản hồi một bình luận trên X nhận được 14.000 lượt thích, cáo buộc ông “không đọc được không khí” của cộng đồng, Sweeney đáp trả: “Phần lớn mọi người muốn quay lại năm 2016, nhưng thời thế đã khác. Công việc của chúng tôi, với tư cách là nhà cung cấp công cụ và công nghệ cho phần lớn ngành công nghiệp, là thiết kế cho hiện tại và tương lai sắp tới”.

Về hiệu quả thực tế, Sweeney tiết lộ rằng tốc độ cải thiện hiện tại rất khác nhau, từ 20% ở các lĩnh vực kỹ thuật phức tạp của Unreal Engine đến gấp 5 lần ở phát triển web. Ông dự đoán đến cuối năm 2027, hầu hết các lĩnh vực sẽ đạt hiệu suất ít nhất gấp 3 lần so với tháng 1/2026. Ông cũng cho rằng thay đổi lớn nhất mà AI mang lại là rút ngắn thời gian từ ý tưởng đến thử nghiệm gameplay – yếu tố then chốt giúp tránh thất bại của nhiều tựa game AAA gần đây.

Làn sóng phản đối từ cộng đồng và ngành công nghiệp

Quyết định của Epic vấp phải sự phản đối mạnh mẽ trên các diễn đàn game. Trên Reddit, một bình luận nhận được khoảng 10.000 lượt ủng hộ viết: “Nghe như một tựa game tuyệt vời để không bao giờ mua”. Một người dùng khác chỉ ra rằng việc lãnh đạo yêu cầu “không viết code thủ công” sẽ gây tác động tiêu cực đến cả game lẫn toàn ngành công nghiệp.

Một cựu nhà sản xuất của Fortnite, Aakash Gupta, tiết lộ rằng bên trong Epic, một “bước ngoặt” có nghĩa là toàn bộ công ty chuyển hướng chỉ trong một tuần: nhân viên nhận đội nhóm mới, sếp mới, lộ trình mới, “và không ai chớp mắt vì đó là cách công ty vận hành từ trước đến nay”. Gupta cũng nhấn mạnh rằng vì Epic sở hữu Unreal Engine – nền tảng mà phần lớn game AAA được xây dựng – nên những tranh cãi bên ngoài “không thể chạm tới tầng lớp mà Epic kiểm soát”.

Bối cảnh ngành: AI đang định hình lại thị trường lao động game

Động thái của Epic diễn ra trong bối cảnh rộng lớn hơn của ngành công nghiệp game, nơi AI đang ngày càng thay đổi cấu trúc lao động. Theo khảo sát “Talent Signals Reshaping the Games Industry” năm 2026 với 1.800 người tham gia từ 90 quốc gia, 78% nhân viên ngành game cho biết AI đã thay đổi cách họ làm việc, trong đó 35% ông chủ studio quyết định không tuyển dụng vì “công cụ AI có thể đảm nhận công việc”. Đáng chú ý, 61% lo ngại áp lực phải làm việc nhanh hơn và tạo ra nhiều hơn, trong khi 35% lo lắng về việc mất việc làm hoặc giảm nhu cầu đối với vị trí của họ.

Ngay cả trước khi công bố bước ngoặt này, Epic Games đã đối mặt với tranh cãi pháp lý liên quan đến AI. Năm 2025, công đoàn diễn viên SAG-AFTRA đã đệ đơn khiếu nại lên Ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia Hoa Kỳ, cáo buộc Llama Productions – công ty con của Epic – sử dụng AI để tái tạo giọng nói của Darth Vader (do cố diễn viên James Earl Jones thể hiện) trong Fortnite mà không thông báo hoặc thương lượng với công đoàn.

Ý kiến từ cộng đồng game thủ: “Không hoàn toàn phản đối AI”

Lisha Howen, một nhà thiết kế game 23 tuổi, chia sẻ quan điểm cân bằng: “Tôi không hoàn toàn phản đối AI, nhưng tôi không đồng ý với việc sử dụng nó để tạo ra toàn bộ tác phẩm nghệ thuật và đồ họa. Bạn có thể nhận ra ngay khi thứ gì đó được tạo bởi AI – nó trông tệ, rẻ tiền, và đang khiến mọi người mất việc làm và thu nhập.” Tuy nhiên, Howen cũng cho rằng cộng đồng game thủ Fortnite nói chung “không thực sự quan tâm đến những tranh cãi chính trị bên ngoài” và sẽ không từ bỏ tựa game yêu thích vì vấn đề này.

Tương lai nào cho Epic và ngành game?

Với việc tích hợp các mô hình ngôn ngữ lớn như Claude và Gemini trực tiếp vào Unreal Engine, Epic Games đang đặt cược lớn vào tương lai AI của ngành công nghiệp game. Sweeney thậm chí dự đoán rằng trong vòng một năm tới, ít nhất 90% tổng thời gian chơi game sẽ được dành cho các tựa game được phát triển với sự hỗ trợ của AI.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu sự chuyển đổi này có thực sự mang lại những tựa game chất lượng hơn, hay chỉ là giải pháp tình thế cho một dự án Disney đang gặp khó khăn – như nhiều game thủ và nhà phát triển lo ngại. Cuộc tranh luận về vai trò của AI trong sáng tạo nghệ thuật và tương lai của lao động sáng tạo chắc chắn sẽ còn tiếp diễn, và Epic Games – với vị thế là nhà cung cấp công cụ cho phần lớn ngành công nghiệp – đang ở tâm điểm của cuộc cách mạng này.

Naomi de Souza
BBC Newsbeat