0236.3650403 (128)

PHÂN TÍCH QUYẾT ĐỊNH


<p> Ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định c&oacute; thể được sử dụng để ph&aacute;t triển một chiến lược tối ưu khi một người quyết định đối mặt với v&agrave;i sự lựa chọn quyết định v&agrave; c&aacute;c sự kiện kh&ocirc;ng chắc chắn hoặc đầy rủi ro. V&iacute; dụ như Ohio Edison đ&atilde; sử dụng ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định để lựa chọn loại thiết bị kiểm so&aacute;t đặc biệt tốt nhất cho than ch&aacute;y khi đối mặt với sự kh&ocirc;ng chắc chắn li&ecirc;n quan đến trang thiết bị chứa đựng lưu huỳnh cũng như chi ph&iacute; x&acirc;y dựng. Bang Carolia đ&atilde; sử dụng ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định trong đ&aacute;nh gi&aacute; để thực hiện một sự thử nghiệm một bộ phim y học để bảo vệ sự hỗn loạn về trao đổi chất khi mới sinh ra. Theo đ&oacute;, ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định cho thấy được gi&aacute; trị của n&oacute; trong việc ra quyết định. Khoa học quản l&yacute; bằng h&agrave;nh động, ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định tại Eastman Kodak, m&ocirc; tả sử dụng ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định như thế n&agrave;o trong suốt thập ni&ecirc;n 1990 đ&atilde; tăng gần 1 ty USD.</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Thậm ch&iacute; khi một ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định kỹ lưỡng được hướng dẫn, sự kiện tương lai kh&ocirc;ng chắc chắn tạo ra một hậu quả cuối ch&ugrave;ng kh&ocirc;ng chắc chắn. Trong v&agrave;i trường hợp, lựa chọn c&aacute;c quyết định c&oacute; thể cung cấp kết quả tốt v&agrave; ho&agrave;n hảo. Trong trường hợp kh&aacute;c, một sự kiện tương lai kh&ocirc;ng c&oacute; thể xảy ra c&oacute; thể xuất hiện g&acirc;y ra quyết định được lựa chọn chi cung cấp kết quả kh&aacute; tốt, thậm ch&iacute; l&agrave; k&eacute;m. Rủi ro li&ecirc;n quan đến lựa chọn quyết định l&agrave; một kết quả trực tiếp của hậu quả cuối c&ugrave;ng kh&ocirc;ng chắc chắn. M&ocirc; ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định tốt bao gồm ph&acirc;n t&iacute;ch rủi ro. Mặc dầu ph&acirc;n t&iacute;ch rủi ro m&agrave; người quyết định được cung cấp với th&ocirc;ng tin x&aacute;c suất về kết quả c&oacute; lợi hoặc bất lợi c&oacute; thể xuất hiện.</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ch&uacute;ng ta nghi&ecirc;n cứu ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định bằng c&aacute;ch xem x&eacute;t vấn đề c&oacute; v&agrave;i sự lựa chọn v&agrave; v&agrave;i sự kiện tương lai hợp l&yacute;. Biểu đồ ảnh hưởng được giới thiệu để cung cấp một cấu tr&uacute;c cho vấn đề quyết định v&agrave; minh chứng vấn đề cơ bản của ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định. Ch&uacute;ng ta sẽ nghi&ecirc;n cứu đến c&acirc;y quyết định để thể hiện bản chất của vấn đề quyết định. C&acirc;y quyết định được sử dụng để ph&acirc;n t&iacute;ch c&aacute;c vấn đề phức tạp hơn v&agrave; để x&aacute;c định một chuỗi c&aacute;c quyết định. Ph&acirc;n t&iacute;ch độ nhạy thể hiện sự thay đổi như thế n&agrave;o trong c&aacute;c kh&iacute;a cạnh kh&aacute;c nhau của vấn đề ảnh hưởng đến sự lựa chọn quyết định.</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Bước đầu ti&ecirc;n trong qu&aacute; tr&igrave;nh ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định l&agrave; ph&aacute;t biểu vấn đề, ch&uacute;ng ta bắt đầu với b&aacute;o c&aacute;o bằng miệng của vấn đề. Ch&uacute;ng ta x&aacute;c định sự lựa chọn quyết định, sự kiện tương lai kh&ocirc;ng chắc chắn được xem l&agrave; sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n v&agrave; kết quả li&ecirc;n quan đến mỗi lựa chọn quyết định v&agrave; mỗi kết quả sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n. Ch&uacute;ng ta sẽ bắt đầu xem x&eacute;t một dự &aacute;n x&acirc;y dựng của Tập đo&agrave;n Ph&aacute;t triển Pittburgh.</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Tập đo&agrave;n Ph&aacute;t triển Pittburgh (PDC) đ&atilde; mua đất để x&acirc;y dựng một khu li&ecirc;n hợp căn hộ chung cư sang trọng. Vị tr&iacute; cung cấp một quang cảnh đẹp mắt của thị trấn Pittburgh v&agrave; tam gi&aacute;c v&agrave;ng nơi m&agrave; sống Allegheny v&agrave; Monongahela gặp nhau đến từ song Ohio. PDC c&oacute; kế hoạch về gi&aacute; đơn vị từ 300000 USD v&agrave; 1400000 USD một căn hộ chung cư.</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; PDC đ&atilde; ủy th&aacute;c việc thiết kế mở đầu cho ba dự &aacute;n c&oacute; quy m&ocirc; kh&aacute;c nhau: một l&agrave; 30 căn hộ chung cư, một l&agrave; 60 căn hộ chung cư v&agrave; một l&agrave; 90 căn hộ chung cư. Sự th&agrave;nh c&ocirc;ng của dự &aacute;n t&aacute;i ch&iacute;nh phụ thuộc v&agrave;o quy m&ocirc; khu li&ecirc;n hợp căn hộ chung cư v&agrave; sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n li&ecirc;n quan đến nhu cầu cho căn hộ chung cư. B&aacute;o c&aacute;o của PDC về vấn đề quyết định l&agrave; chọn quy m&ocirc; của dự &aacute;n khu li&ecirc;n hợp căn hộ chung cư mới m&agrave; sẽ đem lại lợi nhuận lớn nhất đ&atilde; đưa đến sự kh&ocirc;ng chắc chắn li&ecirc;n quan đến nhu cầu về căn hội chung cư. R&otilde; r&agrave;ng l&agrave; quyết định lựa chọn quy m&ocirc; tốt nhất cho khu li&ecirc;n hợp căn hộ chung cư l&agrave; vấn đề cần được quan t&acirc;m. PDC c&oacute; 3 sự lựa chọn quyết định như sau:</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; d1 = một khu li&ecirc;n hợp nhỏ với 30 căn hộ chung cư</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; d2 = một khu li&ecirc;n hợp trung b&igrave;nh với 60 căn hộ chung cư</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; d3 = một khu li&ecirc;n hợp lớn với 90 căn hộ chung cư</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Một nh&acirc;n tố trong lựa chọn quyết định l&agrave; li&ecirc;n quan đến sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n về nhu cầu cho căn hộ chung cư. Khi được hỏi về nhu cầu c&oacute; khả năng cho căn hộ chung cư, gi&aacute;m đốc của PDC thừa nhận rằng một sự rộng r&atilde;i về khả năng c&oacute; thể, nhưng n&oacute; được quyết định đủ để xem x&eacute;t hai kết quả sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n: Nhu cầu mạnh v&agrave; nhu cầu yếu.</p> <p> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Trong ph&acirc;n t&iacute;ch quyết định, kết quả c&oacute; khả năng cho sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n được xem x&eacute;t đến như t&igrave;nh trạng tự nhi&ecirc;n. T&igrave;nh trạng tự nhi&ecirc;n được định nghĩa như l&agrave; một v&agrave; chỉ một t&igrave;nh trạng c&oacute; thể xuất hiện. Với vấn đề của PDC, sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n li&ecirc;n quan đến nhu cầu căn hộ chung cư c&oacute; hai t&igrave;nh trạng tự nhi&ecirc;n:</p> <p> s1 = nhu cầu căn hộ chung cư mạnh</p> <p> s2 = nhu cầu căn hộ chung cư yếu</p> <p> Nh&agrave; quản trị phải lựa chọn quyết định tước ti&ecirc;n (quy m&ocirc; khu li&ecirc;n hợp), rồ t&igrave;nh trang tự nhi&ecirc;n (nhu cầu căn hộ chung cư), v&agrave; cuối c&ugrave;ng l&agrave; kết quả sẽ xảy ra. Trong trường hợp n&agrave;y kết quả l&agrave; lợi nhuận của PDC.</p> <p> Biểu đồ ảnh hưởng: Một biểu đồ ảnh hưởng l&agrave; một h&igrave;nh vẽ đồ họa m&agrave; thể hiện mối quan hệ giữa c&aacute;c quyết định, sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n, v&agrave; kết quả cho vấn đề quyết định. C&aacute;c điểm n&uacute;t trong một biểu đồ ảnh hưởng được sử dụng để diễn đạt c&aacute;c quyết định, sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n, v&agrave; kết quả. H&igrave;nh chữ nhật hoặc h&igrave;nh vu&ocirc;ng được sử dụng để mi&ecirc;u tả n&uacute;t quyết định, c&aacute;c v&ograve;ng tr&ograve;n hoặc v&ograve;ng oval được sử dụng để m&ocirc; tả c&aacute;c n&uacute;t ngẫu nhi&ecirc;n, v&agrave; h&igrave;nh kim cương được sử dụng để m&ocirc; tả kết quả. C&aacute;c đường kẻ kết nối c&aacute;c n&uacute;t thể hiện sự chỉnh dẫn của sự ảnh hưởng giữa c&aacute;c n&uacute;t với nhau.</p> <p> Ch&uacute;ng ta cũng c&oacute; thể sử dụng c&acirc;y quyết định: Một c&acirc;y quyết định cung cấp sự tr&igrave;nh b&agrave;y đồ họa của qu&aacute; tr&igrave;nh ra quyết định. Việc t&iacute;nh to&aacute;n th&ocirc;ng qua c&aacute;c sự kiện ngẫu nhi&ecirc;n hoặc c&oacute; t&iacute;nh x&aacute;c suất l&agrave; yếu tố kh&ocirc;ng thể thiếu được trong c&acirc;y quyết định, kết quả của lựa chọn quyết định l&agrave; phải đem lại gi&aacute; trị lợi &iacute;ch kỳ vọng (lợi nhuận) lớn nhất cho doanh nghiệp.</p> <p align="right"> <em>Nguyễn Huy Tu&acirc;n</em></p>