Sự bùng nổ của mạng xã hội đã giúp các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ tại Việt Nam tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, việc lạm dụng các nền tảng này đang khiến quá trình chuyển đổi số của họ bị kẹt lại ở "phần ngọn".

Tại hội thảo thúc đẩy ứng dụng công nghệ số diễn ra vào ngày 7/7, ông Jason Lusk – Giám đốc điều hành Clickable Impact, chỉ ra một thực tế: Các doanh nghiệp siêu nhỏ đang xem Facebook, Zalo hay TikTok như một "hệ điều hành" chính yếu. Việc livestream bán hàng hay chốt đơn qua tin nhắn diễn ra vô cùng nhanh nhạy.

Tuy nhiên, sự tiện lợi này lại vô tình trở thành rào cản. Kinh doanh qua mạng xã hội chủ yếu dựa vào mạng lưới quan hệ cá nhân của người chủ. Nó không giúp doanh nghiệp xây dựng được hệ sinh thái dữ liệu cốt lõi — những yếu tố thực sự tạo nên sức mạnh bền vững như:

• Quản lý dòng tiền và tài chính.

• Kiểm soát hàng tồn kho.

• Tối ưu hóa chuỗi cung ứng

Bên cạnh đó, "căn bệnh" chuộng thành quả trước mắt cũng kìm hãm quá trình chuyển đổi số toàn diện. Các tiểu thương có xu hướng chỉ muốn rót tiền vào những công cụ mang lại doanh thu ngay trong ngày, thay vì đầu tư cho những nền tảng công nghệ sinh lời trong dài hạn.

Ngay cả khi được cử đi học về công cụ số mới, các chủ doanh nghiệp vẫn ngựa quen đường cũ. "Các ứng dụng được hướng dẫn trong hội thảo đào tạo bị bỏ quên ngay sau khi chương trình kết thúc," ông Jason chia sẻ.

Sự chênh lệch trong tiến trình số hóa không chỉ là vấn đề nội tại của Việt Nam. Theo bà Trịnh Thị Hương, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, các doanh nghiệp siêu nhỏ ở khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa đang bị bỏ lại khá xa.

Báo cáo của Clickable Impact cho thấy đây là bức tranh chung của cả nhóm quốc gia CLMV-TL (Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam và Timor-Leste). Tại bình diện rộng hơn là ASEAN — nơi khối doanh nghiệp vừa, nhỏ và siêu nhỏ chiếm 97% tổng số doanh nghiệp và gánh vác 85% việc làm — họ đều đang chật vật với những rào cản về vốn, kỹ năng số và khả năng tiếp cận thị trường.

Ông Vithoune Sithimolada, đại diện Bộ Công Thương Lào, đã đưa ra lời cảnh tỉnh: Chuyển đổi số giờ đây không còn là thứ "trang sức xa xỉ", mà là điều kiện tiên quyết để tồn tại, cắt giảm chi phí, tăng năng suất và cạnh tranh xuất khẩu.
                                                                                                                                                                                                                                      GV: Nguyễn Thị Diệu Uyên