<p> Rủi ro được đề cập ở đ&acirc;y l&agrave; khả năng xảy ra kh&aacute;c biệt giữa lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận kỳ vọng. Để đo lường rủi ro người ta d&ugrave;ng ph&acirc;n phối x&aacute;c suất với hai tham số đo lường phổ biến l&agrave; lợi nhuận kỳ vọng v&agrave; độ lệch chuẩn.</p> <p> <strong>Lợi nhuận kỳ vọng v&agrave; độ lệch chuẩn</strong></p> <p> Lợi nhuận kỳ vọng, k&yacute; hiệu l&agrave; E(R) được định nghĩa như sau:</p> <p> <img height="45" src="file:///C:/Users/Admin/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image002.png" width="125" />&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ( &sum;P_i = 1 )</p> <p> R_i: lợi nhuận ứng với biến cố i</p> <p> P_i: x&aacute;c suất xảy ra biến cố i</p> <p> n: số biến cố c&oacute; thể xảy ra</p> <p> Như vậy, lợi nhuận kỳ vọng chẳng qua l&agrave; trung b&igrave;nh gia quyền của c&aacute;c lợi nhuận c&oacute; thể xảy ra với trọng số ch&iacute;nh l&agrave; x&aacute;c suất xảy ra.</p> <p> Để đo lường độ ph&acirc;n t&aacute;n hay sai biệt giữa lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận kỳ vọng, người ta d&ugrave;ng độ lệch chuẩn (s). Độ lệch chuẩn ch&iacute;nh l&agrave; căn bậc hai của phương sai:</p> <p> <img height="51" src="file:///C:/Users/Admin/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image004.png" width="168" /></p> <p> <strong>Hệ số biến thi&ecirc;n (Coefficientofvariation - CV)</strong></p> <p> Độ lệch chuẩn đ&ocirc;i khi cho ch&uacute;ng ta những kết luận kh&ocirc;ng ch&iacute;nh x&aacute;c khi so s&aacute;nh rủi ro nếu như quy m&ocirc; lợi nhuận kỳ vọng kh&aacute;c nhau. Để khắc phục t&igrave;nh trạng n&agrave;y, ch&uacute;ng ta d&ugrave;ng chỉ ti&ecirc;u hệ số biến thi&ecirc;n:</p> <p align="center"> <img height="44" src="file:///C:/Users/Admin/AppData/Local/Temp/msohtmlclip1/01/clip_image006.png" width="80" /></p> <p> Rủi ro của doanh nghiệp thường l&agrave; rủi ro biến động lợi nhuận tr&ecirc;n vốn cổ phần kết hợp với rủi ro mất khả năng chi trả ph&aacute;t sinh do doanh nghiệp sử dụng đ&ograve;n bẩy. Khi doanh nghiệp gia tăng tỷ trọng nguồn t&agrave;i trợ c&oacute; chi ph&iacute; cố định trong cơ cấu nguồn vốn th&igrave; d&ograve;ng tiền tệ cố định chi ra để trả l&atilde;i hoặc cổ tức cũng gia tăng. Hoặc doanh nghiệp sử dụng chi ph&iacute; hoạt động cố định kh&ocirc;ng hiệu quả, việc mở rộng quy m&ocirc; g&acirc;y cản trở kinh doanh. Kết quả l&agrave; x&aacute;c suất mất khả năng chi trả tăng theo, x&aacute;c xuất lỗ cũng tăng l&ecirc;n.</p> <p align="right"> <strong><em>Mai Xu&acirc;n B&igrave;nh &ndash; Khoa QTKD&nbsp;</em></strong></p>