TP.HCM – Các dịch vụ giá trị cao dự kiến ​​sẽ chiếm 70-75% tổng sản phẩm quốc nội (GRDP) của TP.HCM vào năm 2040 theo mô hình phát triển “5+1”, lấy Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) làm trọng tâm.

Mục tiêu này được nêu trong kế hoạch mới ban hành của Chính quyền TP.HCM nhằm biến thành phố thành trung tâm dịch vụ lớn của Việt Nam và khu vực, tập trung vào các ngành công nghiệp hiện đại, giá trị cao. Kế hoạch này hướng đến việc định hình lại nền kinh tế theo hướng hiệu quả và bền vững hơn.

Trong giai đoạn 2025-2030, ngành dịch vụ dự kiến ​​sẽ tăng trưởng 12-14% mỗi năm và đóng góp 60-65% GRDP vào năm 2030, trước khi tăng tỷ trọng lên đến 75% vào năm 2040.

Để tối ưu hóa nguồn lực, thành phố đã phân loại các ngành dịch vụ thành ba nhóm, với các lĩnh vực ưu tiên bao gồm tài chính và ngân hàng, thông tin và truyền thông, logistics, khoa học và công nghệ, và du lịch.

Một yếu tố quan trọng của chiến lược là mô hình “5+1”. Theo khuôn khổ này, VIFC-TP.HCM sẽ đóng vai trò là hạt nhân, điều phối và kết nối năm trung tâm dịch vụ chuyên biệt tập trung vào các lĩnh vực dịch vụ hàng hải và logistics, thông tin liên lạc và khoa học công nghệ, du lịch, y tế, và giáo dục đào tạo. Mô hình này nhằm mục đích thúc đẩy sự phối hợp giữa các ngành và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Kế hoạch này đánh dấu sự chuyển dịch từ tăng trưởng dựa vào lao động sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ. Mặc dù dịch vụ đã chiếm một tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, chính quyền đang tìm cách hướng đầu tư vào các phân khúc giá trị cao hơn như công nghệ tài chính, trí tuệ nhân tạo và logistics xuyên biên giới.

Thành công của khuôn khổ “5+1” sẽ phụ thuộc rất nhiều vào cải cách thể chế và sự phát triển của các thị trường tài chính hỗ trợ. Xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế sẽ đòi hỏi các cơ chế quản lý vượt ra ngoài khuôn khổ thông thường để thu hút các tổ chức tài chính toàn cầu.

Chính quyền cũng coi đầu tư vào cơ sở hạ tầng số và phát triển nguồn nhân lực có tay nghề cao trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, công nghệ giáo dục và y tế là điều cần thiết để hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ toàn cầu và củng cố vị thế của thành phố như một trung tâm dịch vụ khu vực.

*** Ngoài trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và tài chính: Những kỹ năng nào vẫn sẽ quan trọng khi công việc thay đổi?

TP.HCM – Khi trí tuệ nhân tạo (AI) định hình lại môi trường làm việc, các chuyên gia cho rằng học sinh nên tập trung ít hơn vào việc theo đuổi các ngành học phổ biến nhất và nhiều hơn vào việc phát triển khả năng phán đoán, thích ứng và học tập suốt đời, những kỹ năng vẫn có giá trị trong các ngành công nghiệp đang thay đổi.

Tại Việt Nam, kỳ thi tốt nghiệp trung học hàng năm không chỉ là một bài kiểm tra học tập; đó là một bước ngoặt quan trọng, nơi các gia đình đặt hy vọng vào “xu hướng mới” về sự ổn định nghề nghiệp. Quyết định đó ngày nay khó khăn hơn so với một thế hệ trước khi AI đang nhanh chóng thâm nhập vào các công việc văn phòng.

Trên toàn cầu, Báo cáo Tương lai Việc làm 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới mô tả triển vọng từ năm 2025 đến năm 2030 đối với người sử dụng lao động và người lao động ngày càng phức tạp, với sự bất ổn vẫn bị ảnh hưởng mạnh mẽ bởi việc áp dụng rộng rãi các công cụ AI cùng với các áp lực kinh tế, nhân khẩu học và địa chính trị. Báo cáo Triển vọng Kỹ năng 2025 của OECD mô tả các kỹ năng thế kỷ 21 là những năng lực phù hợp với nhiều lĩnh vực và giúp mọi người chuyển giao kiến ​​thức, giải quyết các vấn đề phức tạp và thích ứng với các tình huống khó lường. Đó là lý do tại sao học sinh nên suy nghĩ kỹ về loại năng lực mà họ đang xây dựng.

Thay vì chỉ hỏi liệu một ngành học có phổ biến hiện nay hay không, sinh viên và phụ huynh nên xem xét ba câu hỏi sâu sắc hơn:

Ngành nghề này giúp giải quyết vấn đề thực tế nào?

Nó xây dựng những năng lực nào ngoài các công cụ và phần mềm?

Nó có cung cấp lộ trình phát triển lâu dài có cấu trúc không?

Khoa học bảo hiểm là một lĩnh vực mạnh mẽ khám phá những câu hỏi này. Tại Việt Nam, nó vẫn thường được coi là ngành học dành cho những sinh viên giỏi toán hoặc quan tâm đến bảo hiểm. Tuy nhiên, nó còn hơn thế nữa – nó giúp các tổ chức đưa ra những quyết định có trách nhiệm trong điều kiện không chắc chắn.

Ngành nghề này giúp giải quyết vấn đề gì?

Khoa học bảo hiểm giúp hiểu rõ hơn về tương lai không chắc chắn. Nó giúp trả lời các câu hỏi thực tiễn: liệu một sản phẩm bảo hiểm có còn bảo vệ được các gia đình trong nhiều năm tới không? Hệ thống hưu trí nên chuẩn bị như thế nào khi con người sống lâu hơn? Điều gì sẽ xảy ra nếu chi phí chăm sóc sức khỏe tăng nhanh hơn dự kiến? Các tổ chức nên chuẩn bị như thế nào cho những rủi ro tài chính chưa rõ ràng hiện nay? Những câu hỏi này rất quan trọng bởi vì nhiều quyết định quan trọng trong cuộc sống phụ thuộc vào những lời hứa về tương lai. Các gia đình mua bảo hiểm vì họ kỳ vọng được bảo vệ khi có điều không may xảy ra. Mọi người tiết kiệm cho hưu trí vì họ hy vọng có được sự an toàn về sau. Hệ thống chăm sóc sức khỏe cần được lập kế hoạch để chi phí không trở nên quá lớn. Một lộ trình nghề nghiệp vững chắc nên kết nối giới trẻ với những vấn đề mà xã hội và doanh nghiệp vẫn cần giải quyết trong 10, 20 hoặc 30 năm tới.

“Tại Việt Nam, chúng ta thấy nhiều tài năng toán học xuất sắc trong giới trẻ, nhưng nhiều sinh viên và phụ huynh vẫn nghĩ rằng ngành khoa học bảo hiểm chỉ xoay quanh toán học hoặc bảo hiểm,” ông Huy Trần, Chuyên viên Bảo hiểm được bổ nhiệm của Techcom Life, cho biết. “Trên thực tế, con đường này rộng hơn nhiều. Cơ hội thực sự là giúp sinh viên vượt ra ngoài việc tính toán để xây dựng chiều sâu kỹ thuật, khả năng phán đoán thực tiễn và khả năng hiểu rủi ro, giải thích sự không chắc chắn và hỗ trợ các quyết định dài hạn trong lĩnh vực tài chính, chăm sóc sức khỏe, hưu trí và chiến lược kinh doanh.”

Lĩnh vực này có cung cấp một lộ trình có cấu trúc cho sự phát triển lâu dài không?

Một nền giáo dục đại học vững chắc cung cấp nền tảng. Trong một số lĩnh vực, nền tảng đó được củng cố thông qua các tiêu chuẩn nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, các kỳ thi và một cộng đồng thực hành toàn cầu. Khoa học bảo hiểm là một lĩnh vực như vậy, nơi sự phát triển thường tiếp tục vượt xa bằng cấp đầu tiên.

“Trong một thế giới giàu dữ liệu, giáo dục ngành bảo hiểm không thể chỉ dừng lại ở việc nắm vững kỹ thuật,” Jessie Li, Giám đốc khu vực Đông và Đông Nam Á của Hiệp hội Bảo hiểm, nhận định. “Nó cũng phải phát triển khả năng phán đoán để diễn giải sự không chắc chắn, kỷ luật để truyền đạt rủi ro một cách rõ ràng và các tiêu chuẩn nghề nghiệp để hỗ trợ các quyết định trên nhiều thị trường. Trí tuệ nhân tạo không làm giảm nhu cầu về chuyên môn; nó nâng cao tiêu chuẩn cho chuyên môn đó.”

Đối với Việt Nam, lựa chọn nghề nghiệp không chỉ đơn thuần là câu hỏi ngành học nào có vẻ triển vọng hiện nay. Khi nền kinh tế phát triển và công việc thay đổi, sinh viên sẽ cần những lộ trình chuẩn bị cho họ không chỉ một công việc đầu tiên, mà còn cho cả cuộc đời thích ứng, học hỏi và đưa ra những quyết định có trách nhiệm.

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, những nghề nghiệp bền vững nhất sẽ không chỉ thuộc về những người đầu tiên nắm vững các công cụ mới nhất – mà sẽ thuộc về những người có thể tiếp tục học hỏi, cân nhắc sự không chắc chắn, giải thích sự đánh đổi và đưa ra những quyết định mà người khác có thể tin tưởng.

Giảng viên: Huỳnh Tịnh Cát